السيد محمد علي العلوي الگرگاني

6

رساله توضيح المسائل (فارسى)

مسأله 2 - تقليد در احكام ، عمل كردن به دستور مجتهد است ، و از مجتهدى بايد تقليد كرد كه مرد و بالغ و عاقل وشيعه دوازده امامى و حلال زاده و زنده وعادل باشد ، وعادل كسى است كه داراى ملكهء عدالت باشد ، و كارهائى كه بر او واجب است بجا آورد ، و كارهائى را كه بر او حرام است ترك كند ، كه اگر از اهل محل يا همسايگان او يا كسانى كه با او معاشرت دارند حال او را بپرسند ، خوبى اور ا تصديق نمايند ، و نيز مجتهدى كه انسان از او تقليد مىكند بهتر آن است كه اعلم باشد ، يعنى در فهميدن حكم خدا از تمام مجتهدهاى زمان خود استادتر باشد و در صورتى كه اعلميّت مجتهدى احراز شود واجب است از او تقليد كند ؛ گرچه احراز اعلميّت مشكل است و اما در صورتى كه بين اعلم و غير اعلم اختلاف فتوائىنباشد در مسائلى كه با هم اتفاق دارند مىتوان از غير اعلم تقليد نمود . مسأله 3 - مجتهد و اعلم را از سه راه مىتوان شناخت : اوّل آن كه خود انسان يقين كند ، مثل آن كه از اهل علم باشد و بتواند مجتهد و اعلم را بشناسد ، دوم آن كه دو نفر عالم عادل ، كه مىتوانند مجتهد و اعلم را تشخيص دهند ، مجتهد يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند ، به شرط آن كه دو نفر عالم عادل ديگر با گفته آنان مخالفت ننمايند ، سوم آن كه عده‌اى از اهل علم كه مىتوانند مجتهد و اعلم را تشخيص دهند ، و از گفته آنان اطمينان پيدا مىشود ، مجتهد يا اعلم بودن كسى را تصديق كنند ، بلكه مطلق شياعى كه مفيد علم باشد نيز كافى است . مسأله 4 - اگر شناختن اعلم مشكل باشد اولى اين است كه از كسى تقليد كند كه گمان به اعلم بودن او دارد ، بلكه اگر احتمال ضعيفى هم بدهد كه كسى اعلم است و بداند ديگرى از او اعلم نيست ، بهتر آن است كه از او تقليد نمايد و اگر چند نفر در نظر او اعلم از ديگران و با يكديگر مساوى باشند ، بهتر آن است كه از يكى از آنان تقليد كند ، ولى بنابر احتياط مستحب چنانچه يكى از آنان پرهيزكارتر باشد از او تقليد نمايد . مسأله 5 - به دست آوردن فتوا يعنى دستور مجتهد چهار راه دارد : اول : شنيدن از خود مجتهد . دوم : شنيدن از دو نفر عادل كه فتواى مجتهد را نقل كنند . سوم : شنيدن از